در گفتوگو با علی زینالی، رئیس شعبه ارزهای دیجیتال به بررسی ممنوعیتهای قانونی در استفاده از هوش مصنوعی و همچنین مسئولیتهای مدنی و کیفری آن پرداختهایم.
مسئولیت کیفری در حوزه هوش مصنوعی به چه صورت است؟ آیا هوش مصنوعی قابل مجازات است؟
حقوق کیفری کشور ما، مسئولیت کیفری برای اشخاص حقیقی و حقوقی را به رسمیت شناخته است؛ لذا در صورتی که برای هوش مصنوعی، شخصیت حقوقی مستقل قائل شویم و طبق ماده ۱۴۳ قانون مجازات اسلامی، نماینده قانونی شخص حقوقی به نام یا در راستای منافع شخص حقوقی مرتکب جرمی شود؛ شخص حقوقی نیز دارای مسئولیت کیفری خواهد بود. البته اگر جرایم ارتکابی توسط هوش مصنوعی از مصادیق جرایم پیشبینی شده در قانون جرایم رایانهای باشند؛ تعیین کیفر بر اساس مواد ۱۹ و ۲۰ قانون جرایم رایانهای خواهد بود؛ مثل تولید محتوای مستهجن توسط هوش مصنوعی.
آیا استفاده از هوش مصنوعی، ممنوعیت قانونی دارد؟
صرف استفاده از هوش مصنوعی، جرم نیست؛ لیکن اگر کاربری عمداً از هوش مصنوعی برای ارتکاب جرم استفاده کند، مثل ساخت بدافزار یا تولید محتوا، بدون تردید او دارای مسئولیت کیفری است و اقدامات کاربر در تولید بدافزارها با استفاده از هوش مصنوعی مشمول ماده ۶ قانون جرایم رایانهای میشود.
آیا هوش مصنوعی مسئولیت مدنی هم دارد؟
در کشور ما، هنوز قانون جامع و ویژهای برای مسئولیت مدنی ناشی از عملکرد هوش مصنوعی وجود ندارد. برای جبران خسارت، میتوان به قواعد عام، از جمله ماده ۱ و ۱۲ قانون مسئولیت مدنی و قواعد اتلاف و تسبیب استناد کرد. مشکل اصلی در پروندههای هوش مصنوعی، تعیین شخص مسئول، میان طراح، تولیدکننده، عرضهکننده، بهرهبردار و کاربر و نیز اثبات رابطه سببیت است.
آیا هوش مصنوعی میتواند جایگزین انسان در مشاغل مختلف شود؟
طبیعتاً هوش مصنوعی در برخی مشاغل میتواند جایگزین انسان شود از جمله حسابرسی یا تولید محتوا، اما در امر قضا یا مشاغلی که با عواطف انسانی همراه هستند نمیتواند جایگزین انسان شود.
منبع: خبرگزاری میزان
