رئیس مرکز وکلا، کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه قضاییه با تشریح اهداف راهاندازی سامانه شفافیت عملکرد وکلا و کارشناسان رسمی، این سامانه را گامی مؤثر در ارتقای کیفیت خدمات حقوقی، افزایش اعتماد عمومی، صیانت از حقوق مردم و پاسخی منطقی به بخشی از چالشهای ناشی از اجرای قانون تسهیل دانست.
حسن عبدلیانپور در یادداشتی نوشت که سامانه شفافیت عملکرد وکلا و کارشناسان رسمی دادگستری در اجرای تکالیف مقرر در قانون برنامه هفتم پیشرفت و در بستر سامانه شفافیت قوه قضاییه طراحی شده است. این سامانه نقش مؤثری در افزایش اعتماد عمومی، بهبود کیفیت خدمات حقوقی و کارشناسی و حمایت از حقوق شهروندان ایفا میکند.
امروزه شفافیت یکی از ارکان حکمرانی مطلوب و از مهمترین ابزارهای ارتقای کارآمدی نهادهای عمومی و حرفهای است. جامعه انتظار دارد در حوزه خدمات تخصصی و اثرگذار بر حقوق و سرنوشت افراد، اطلاعات لازم برای تصمیمگیری آگاهانه در اختیار شهروندان قرار گیرد. راهاندازی این سامانه اقدامی مهم در جهت تحقق مطالبه عمومی و اجرای تکالیف قانونی قوه قضاییه است.
حق مردم برای آگاهی و انتخاب آگاهانه
یکی از مهمترین کارکردهای این سامانه، تضمین حق مردم برای دسترسی به اطلاعات و انتخاب آگاهانه است. اشخاصی که برای پیگیری حقوق خود به وکیل یا کارشناس رسمی مراجعه میکنند، حق دارند پیش از انتخاب، از سوابق حرفهای، حوزههای فعالیت، میزان تجربه، وضعیت پروندهها و سوابق انتظامی ارائهدهندگان خدمات آگاهی داشته باشند.
دسترسی به اطلاعات معتبر و مستند، علاوه بر افزایش اطمینان شهروندان، موجب کاهش اختلافات و ارتقای سطح رضایتمندی عمومی میشود. هر اندازه انتخاب افراد بر پایه اطلاعات دقیقتر صورت گیرد، امکان شکلگیری روابط حرفهای موفقتر و اعتماد متقابل میان مردم و ارائهدهندگان خدمات حقوقی افزایش مییابد.
ارتقای کیفیت خدمات وکالتی و کارشناسی
سرمایه اصلی نهاد وکالت و کارشناسی رسمی، اعتماد عمومی است که بر کیفیت خدمات استوار است. سامانه شفافیت عملکرد به عنوان ابزاری مؤثر برای ارتقای کیفیت خدمات حرفهای عمل میکند. ثبت اطلاعات حرفهای، سوابق فعالیت و فرآیند رسیدگی به شکایات، موجب تقویت مسئولیتپذیری و دقت حرفهای میشود. این سامانه با تقویت اعتماد عمومی، به نفع جامعه وکالت و کارشناسی رسمی خواهد بود.
سامانه شفافیت؛ پاسخی منطقی به چالشهای قانون تسهیل
قانون تسهیل صدور مجوزهای کسبوکار تغییرات قابل توجهی در فرآیند ورود به حرفه وکالت و کارشناسی رسمی ایجاد کرده است. اجرای این قانون موجب افزایش تعداد پذیرفتهشدگان و توسعه کمی این حرفهها شده است. چنین تحولاتی ضرورت تقویت سازوکارهای ارزیابی عملکرد و تضمین کیفیت خدمات را بیش از گذشته مطرح میکند. این سامانه با فراهم کردن امکان دسترسی به اطلاعات حرفهای و ثبت شکایات، به تقویت نظارت و پاسخگویی کمک میکند و دغدغههای موجود درباره آثار توسعه کمی این حرفه را مدیریت میکند.
شفافیت و استقلال حرفهای؛ دو اصل مکمل
برخی حقوقدانان دغدغههایی درباره حفظ استقلال حرفهای وکالت و کارشناسی رسمی مطرح کردهاند که این دغدغهها شایسته توجه است. باید توجه داشت که شفافیت و پاسخگویی با استقلال حرفهای تعارضی ندارند. استقلال وکیل و کارشناس رسمی از اصول بنیادین دادرسی عادلانه محسوب میشود. اطلاعرسانی صحیح و ایجاد سازوکارهای قانونی برای پاسخگویی، از الزامات حکمرانی مطلوب است.
آنچه اهمیت دارد اجرای دقیق و قانونمند این سامانه با رعایت کامل جایگاه و استقلال حرفهای است. این رویکرد میتواند همزمان حقوق مردم و اهداف قانونگذار را تأمین کند. سامانه شفافیت عملکرد یکی از گامهای مهم قوه قضاییه در مسیر تحقق عدالت است و زمینه ارائه خدماتی کارآمدتر و منطبق با انتظارات جامعه را فراهم میآورد.
